Monety Zygmunta III Wazy

Monety Zygmunta III Wazy

Trojaki Zygmunta III Wazy

No cóż zacznę w sposób oczywisty,czyli  od podstaw omówię definicję trojaka, specjalnie dla czytelnika, który po raz pierwszy ma styczność z numizmatyką Polski Królewskiej akurat na moim blogu,a sądząc po bliskiej już 20 000 liczbie odwiedzin myślę, że takowy się znajdzie.

Zatem zaczynamy; trojak w czasach Zygmunta III - srebrna monetka o średnicy zazwyczaj ok 20mm, bita w mennicach  koronnych takich jak Kraków, Malbork, Bydgoszcz,Wschowa,Poznań,Lublin czy Olkusz, w mennicy litewskiej - Wilno oraz w mennicy ryskiej. Pierwsze trojaki z popiersiem Zygmunta wybito w 1588  ostatnie zaś w 1624, nie licząc oczywiście trojaków szwedzkich okupacyjnych, o których wspomnę na końcu tego artykułu :)

Może niektórych zdziwi ta mnogość mennic, a innych przyciągnie do zbierania trojaków w każdym razie bicie trzy groszówek w tylu mennicach trwało tylko do marca 1601, wtedy to w konstytucji sejmowej nakazano zamknąć wszystkie mennice w Rzeczpospolitej oprócz koronnej krakowskiej co miało pomóc w powstrzymaniu spadku wartości monety drobnej w stosunku do monety grubszej. Oprócz krakowskiej działała jeszcze Wileńska od 1589 do 1603 aby wybić jeszcze trojaki w 1608.

W 1607 zaś Kraków zaprzestał bicia trojaków, aż do 1618 roku (pomijając bardzo skromną być może próbną emisję w 1614) kiedy to zaczęto bić już bardzo jednolite i proste, z gorszej jakości srebra trojaki koronne, ich emisja trwała aż do 1624  kiedy to wybito ostatniego trojaka Zygmunta III Wazy.

 

a) trojak koronny 1624 Krakówt1.jpgb) trojak ryski 1589

Przechwytywanie.PNG

c) trojak wileński 1590

trojak.PNGTeraz możemy przejść do ciekawostek na temat trojaczków.

Na początku wspomniałem o szwedzkich trojakach okupacyjnych.

Były to trzy groszówki bite przez szwedzkiego okupanta po zajęciu Elbląga właśnie w mennicy elbląskiej w latach 1631-1633, od koronnych krakowskich trojaków awers odróżniała jedynie legenda otokowa z tytulaturą szwedzkiego króla Gustawa Adolfa, zamiast tytulatury Zygmunta (ale pozostał jego portret), na rewersie różniły się nieco napisy czasem było to GROS ARG TRIP REG SVE , czasem GROS ARG TRIP CIVIT ELBLINGEN oczywiście zamiast GROS ARG TRIP REG POLO, Orzeł i Pogoń zostały zastąpione szwedzkimi lwami oraz pojawił się na nich inny znak menniczy - znak mincmistrza elbląskiego, kapelusz, a rzadziej serce. Prosty chłop raczej nie odróżnił tego trojaka od trojaka Zygmunta i z łatwością właśnie te trzy groszówki  rozniosły się po terenie całej Rzeczypospolitej...

a) szwedzki trojak okupacyjny - Elbląg

gstaw.PNG

gust.jpg

Jako kolejną ciekawostkę tym razem dla kogoś kto pragnie rozpocząć dopiero swoją przygodę z trojakami gorąco polecam katalog trojaków Tadeusza Igera, właściciela najznakomitszej moim zdaniem kolekcji trojaków polskich już dostępny online na stronie. Nie jest on może w pełni kompletny, ale zdecydowana większość trojaków, którą postanowicie szukać na pewno się tam znajdzie. Sam, w sytuacjach kiedy nie mogę zajrzeć do wersji papierowej właśnie z niego korzystam :)

http://iger.wcn.pl/

Ostatnią ciekawostką zaś dla numizmatyków oczywistą, a dla laików raczej nie będzie to, że nasze srebrne trojaczki (zwłaszcza sprzed reformy w 1601) były ogromnie cenione zagranicą! Kupcy wywozili je z Rzeczpospolitej, aby przywieźć do niej swoje słabej jakości srebrne drobniaki; tak na przykład trafiły do Polski groszki niemieckie :) 

O trojakach można pisać godzinami, na co niestety nie mam czasu, więc tutaj zakończę ten nieco dłuższy wpis, ale nie obawiajcie się ;) Jak się Wam spodoba to wkrótce napiszę kolejny artykulik o trojakach, ale za nim to zrobię na blogu ukażą się jeszcze artykuły takie jak:

*Szkoci i ich monety na terenie Rzeczpospolitej w XVII wieku

*Fałszerstwa groszy koronnych Zygmunta III Wazy

*Holenderskie talary w Polsce

 

/WojciechOpioła

PS. koniecznie na bieżąco śledźcie mój blog ;) dodajcie go do listy obserwowanych na feedly, odwiedźcie  naszego facebook'a

https://www.facebook.com/ZYGMUNTIIIWAZA/?fref=ts